søndag 27. november 2016

Flatbrød og Krumkaker


I den fjerde samlinga vi hadde på «Mat, kultur og konservering», lærte vi om korn, og mjølsortar. I den praktiske økta skulle vi lage flatbørd, lefse, hardingar og søst. Dette var den økta eg har gledd meg mest til! Bestemor og mamma brukte alltid å bake frå seg før eg kom meg heim frå skulen. Så endelig er det min tur å få kjevla til å synge.
Heime oppgåva vår var å lage 2 produkt, der hovudingrediensen er mjøl, ein takkebakst og ei tradisjonell julekake. Eg har valt å lage Flatbrød og krumkake.
  

Flatbrød

«Flatbrød kom truleg i bruk på 1300-talet eller kanskje alt frå1100-talet, ut  frå arkeologiske funn av steinheller lenger sør på Vestlandet"  (Brunstad, S. og Pettersen, J.R. 2007, s.62).
Flatbrød kunne holde seg lenge, og var godt egna å ha med seg på fiske, på andre arbeid og reiser.   Flatbrød var det ein i eldretider kalla for brød. Det blei brukt i fleire av dagens måltider. Det var nok ikkje so mykje anna mat til måltida, så flatbrødet hjalp godt på.  (Brunstad, S. og Pettersen, J.R. 2007)
Eg spurte bestemor om hjelp til baking. Sidan ho har lang erfaring, og eg lærer så mykje av henne. Eg ville først ha hjelp berre til flatbrød, men ho sa at sidan vi var så godt i gang kunne vi like godt bake lefser og hardingar og, så det gjor vi.  men her er

Bestemor sine Flatbrød

500 g sammalt kveite finmalt
7 ½ dl kokande vatn
2ts salt

250 g havremjøl
250 g kveitemjøl


-          Bland sammalt kveite, vatn og salt, og la det kvile i 30 min
-          Bland inn resten av mjølet
-          Del opp i 18 like store delar (ca75gram)
Ingredienser, emna og Bestemor i full baking
Foto: Sigrid Aksnes

Eg tok meg litt friheiter med oppskrifta, eg laga to deiger, den eine følgte eg oppskrifta til bestemor, og i den andre deigen tok eg 500g med havremjøl og 250 med sammalt kveitemjøl.  Denne deigen blei litt grovare.  Men når flatbrøda var ferdig steikte hadde vi lagt alle i samme haug,  og dei var så like på både farge og fasong, så eg har ikkje klart å skillje dei frå kvarandre.
Det var vanleg før å samlast fleire kvinner når ein skulle bake flatbrød, og dei holdt gjerne frå grytidlig om morgonen til seine kvelden. og det kunne holde på over fleire dagar. Det blei bake som oftast 2 gongar iløp av året, ein gong før slåtten og ein gong på hausten nærmare julehøgtida (Riddevold, A. 1979, s 53).
Eg merka etter tre-fire timar med kjevling og steiking. så var det godt å vere ferdig, medan Bestemor som er 92år godt kunne lage ein posjon til.

 
Steiking, baking og ferdige flatbrød
Foto: Sigrid Aksnes

Julekaker

Det var viss veldig viktig å lage rikelig med julekaker. «På Sunnmøre vart det sagt at julekakene skulle vare heilt til kyndelsmesse, 2. februar» (Brunstad, S. og Pettersen, J.R. 2007, s 64). Ei husmor som klarte å lage til nok og god julekaker var ei god husmor som viste at ho hadde kontroll på matstellet og hadde eit godt handelag.  Viss ein ikkje hadde god råd å klarte å lage nok julekaker til februar, var det ei skam (Brunstad, S. og Pettersen, J.R. 2007).
Vi har alle høyrt om «dei sju slaga». Det er sagt at nokre av dei sju skal vere steikt i omn, nokre skulle vere kokt i smult og nokre skulle vere steikt i jern, slik som blant anna krumkaker.
Krumkaker eller dei jernsteikte kakene er  dei eldste. «Folkemusèets eldste, runde kakejern har religiøse motiver og er datert 1681»(Riddevold, A. 1994, s 35). 


Mormors oppskrift

4      egg
200 g Sukker
200g  smelta smør
200g kveitemjøl
½ ts malt kardemomme
- Visp egg og sukker til eggidosis, bland inn smelta smør
- Bland inn kveitemjøl og kardemommen.
Oppskrifta fante eg i mormor sin kokebok, men eg trur den er nok så vanleg denne oppskrifta her. 
 Eg starta med å lage eggidosisen. Eg tok meg den friheit å blanda inn litt vaniljesukker, sidan det gir ein god smak. huska ikkje kor mykje eg tok, men det var ein dæsj.  Krumkaker er ei av dei få julekakene eg brukar å lage, Sidan eg brukar å servere krumkaker og multekrem (og iskrem) på julafta. Dette er ein tradisjon vi alltid har hatt i familia.
Ingredienser, krumkakejern, klar for steiking
Foto: Sigrid Aksnes


Krumkakejernet viser ikkje kor lang tid kakene skal steikast, så dei første blei nokså brent. medan det var nokre som blei litt for lite steikt. men det blei krumkaker uansett. 
Vi brukere som oftast å bruke ein krumkakepinne, til å rulle krumkakene som kremmerhus, men eg fant eg må ha lagt det på ein veldig lur plass, for eg fant det ikkje. så derfor laga eg krumkakeskåler i staden for. Personleg liker eg skålene best, sidan ein får meir krem i.

 
Forming og ferdige krumkaker
Foto: Sigrid Aksnes

Kjelder

  • Brunstad. S. og Pettersen, J.R.(2007) Den gamle sunnmørsjula. Vind forlag
  • Riddervold, A.(1994) Julens mattradisjoner i historiens lys. Novus.
  • Riddevold, A.(1979) Hva er det som skapte det tradisjonelle kostholdet? Landsforeiningen for kosthold og helse

søndag 6. november 2016

Slakting, Salting og Tørking



I samling tre i «Mat, kultur og konservering», var vi med på slakting av lam ut i Bardstadvika i Ørsta.  Her slakta vi tre lam, og de av oss som ønsket fekk hjelpe til med røring av blod, flåing og ta ut innvollane. Etter slaktinga for vi bort på forsamlingshuset i bygda, der fekk vi vere med å partere eit lam og tørrsalting, vi fekk og lage pølse, som vi skulle henge til tørk, slik at det blir mårpølse (Mør). Tilslutt vart vi servert eit herremåltid med både mårpølse, blodpannekaker, smalahovud, steikt mørdeig, med tilbehør. 
Vi fekk i oppgåve å lage til eit konservert kjøttprodukt,, med salting og/eller tørking. Eg bestemte meg raskt for å lage til eit fenalår, slik eg fekk teste ut begge konserveringsmetodene.
Eg skal skrive om korleis vi brukar å slakte, salte og tørke heime på garden. 


Slakting

«Folk spiste svært lite av maten fersk og konserverte det meste for å kunne ha en reserve.  … Typisk for Norge var at nesten all matproduksjonen var sesongbetont. … det meste av gårdenes slakting skjedde på høsten» (Notaker, H. 2006. s. 18).
Sidan eg kjem frå gard, så har eg vore med på slakting her heime. Vi bruker alltid å slakte første veka i november, og vi brukar å vere 3-4 stk som slakter ilag. 
«Gamalt om slakting- Eit dyr som skulle slaktast, skulle ikkje sjå på at andre dyr vart avliva» (Brunstad, S. og Pettersen, J.R.2007. s 54). Vi skulle slakte to dyr denne kvelden, vi lot den siste sauen stå oppe i fjøsen å vente medan vi gjor oss heilt ferdig med den første.

Vi laga til eit passe høgt bord vi kan slakte på, slik vi slapp å bøye oss for mykje når vi hold på. Under «bordet» hadde vi pressening slik det blei minst mulig blodsøl.  Vi bar ned fleire bøtter med varmtvatn, slik det er enklare å holde hender og knivar reine.
Vi henta sauen i frå fjøsen å leida den ned der vi skulle avlive den, der vi brukte skytemaske. Skytemaska satt vi i panna på sauen, og den dør momentant etter den er skutt.
skytemasken og slaktebordet
Foto: Sigrid A. 
 Etter at vi skaut sauen, var vi raske med å stikke dyret i halsen slik vi fekk tømme det mest mogleg for blod. Før brukte dei alltid å ta vare på blodet, men dette gjer vi ikkje nå lenger.  Så bar vi sauen inn på benken, der vi byrja med å flå den, få av skinnet. Her skar vi ut mot skinnet slik vi ikkje skada kjøttet på nokon måte.  Vi knakk av alle fire beina i leddet midt på føtene, då skar vi først rundt, så knakk vi det av med handemakt.  Då skinnet og beina var av, var det på tide å tømme dyret for innvolla. For å opne dyret slik ein ikkje stakk hull på innvollane, pressa vi ned magen og stakk kniven inn under brystbeina (midt på dyret), så stakk ein to fingrar inn og holdt under knivbladet medan ein skar opp buken. 
Flåing, opning av buken
Foto: Sigrid A.

Tømming av dyret: Vi opna dyret  frå haka  og bak, slik vi fekk løyse matrør og luftrør. Desse kneip vi rundt slik at det ikkje kom noko ut av dei, vi  fekk velte innvollane ned i ein stor balje, Vi opna og dyret heilt bake slik vi fekk skjere ut endetarmen Vi skar ut hjarte og nyrene, som ein slektning brukar å få.  Då dyret var heilt tømt, hengte vi det opp og tørka av blod som var på det. deretter laga vi klart til neste sau. 
Ferdig slakta og opphengt
Foto: Sigrid A.


Salting. 

«For at kjøttmaten skulle halde seg, nytta dei anten saltlake eller tørrsalting» ((Brunstad, S. og Pettersen, J.R.2007. s. 53).  Heime hos oss brukar vi å både tørrsalte kjøttet og legge det i saltlake. 
Når ein saltar kjøttet trekker saltet seg inn og binder dei fri vannmolekylene. Dette gjer det vanskeleg for matvareforgiftende og infeksjonsframkallande mikroorganismer å vekse (Riddervold, A og Berg, P. 2004).
Etter at slaktet ha hengt i 4døgn, parterte eg og pappa det og tørrsalta den. Først så la vi eit lag med grovsalt i ein balje så gnei vi kvar kjøttstykke godt inn med salt, først bogane, så ribbesidene, ryggen og låra. Så la vi salt og dei forskjellege kjøttstykka lagvis. Vi skar av svongane, slik vi kan lage rullepølse av desse ein av dei neste dagane. å legge dei og i saltlaken. 



Prosessen vidare

Nå skal låret ligge tørrsalta i 2 døgn, så skal vi lage til saltlake som det skal ligge i 4 døgn. Når vi lagar til saltlaken, så lagar vi den så salt at ei mellomstor potet med ei tretomsspikar gjennom seg kan flyte (Brunstad, S. og Pettersen, J.R. 2007).
Tilslutt skal eg henge det opp på tørkeloftet som vi har på garden. Her er det god gjennomtrekk når det er vind ute, og viss det er lite vind brukar vi å ha på ei vifte. (Riddervold, A og Berg, P. 2004)

Kjelder

Brunstad, S. og Pettersen, J.R. (2007). Den gamle sunnmørsjula. Vind Forlag
Notaker, H. (2006) Mat og måltid. Oslo: Aschehoug

Riddervold, A og Berg, P. (2004) Spekemat. Teknologisk forlag.

søndag 2. oktober 2016

Familiedag på Haualeite 25.09.2016

Heimelaga smør


Søndag 25.09.16, deltok vi i MKK101 på Forskningsdagane i Volda. Her skulle vi ha eit «matverksted» på Volda bygdetun, der besøkande kunne komme innom dei forskjellege gruppene å sjå, delta og smak på produkt som blei laga der. Andrea og eg valte å vise korleis ein lagar heimelaga smør. Vi ha ein plan om å få kinne smør, men med dei kinnene vi fekk låne, vart det ikkje mogeleg å utføre det. Sidan begge var gamle og full av mått.

Vi vart usikre på korleis vi skulle lage smør sidan kinnene var i dårleg stand. Korleis lage smør slik at alle fekk prøve det? Vi fant ei side på internett der dei forklarte korleis lage smør med syltetøyglas, det var berre å helle fløyta i syltetøyglasa og riste til det blei smør (Prøsch, 2012). Vi testa sjølvsagt ut om dette fungerte, sidan vi ikkje ha høyrt om denne måten før.   
Men vi tok med oss kinnene, for å vise korleis dei laga smør før i tida.
Dragkinne.  Foto: Sigrid Aksnes

Målet med opplegget

Det vi ønska å oppnå med dette opplegget, var å vise og fortelle barn og vaksne kva smøret er laga av og korleis det blei laga før i tida. Sidan dei fleste er vande med å kjøpe ferdig smør i butikken.
Vi ville gi dei som laga smør moglegheit til å lage seg urtesmør viss dei ønska, vi tok med oss timian, salt, peppar, kvitløk og rosmarin (Waage, 2016). Men dette var ikkje så populært, var kun ein som tok litt peppar.



Vi fant oppskrifta på melk.no, men vi tilpasset oppskrifta etter opplegget på Haualeitet. Sidan det var små syltetøyglass, valgte vi å dele ein pakke kremfløyte på 3, slik at kvar enkelt fekk ca 1dl fløyte å lage smør av.

 Ingrediensar
- 1pk kremfløte
- litt salt

Denne skreiv vi ned på ark som vi hang over arbeidsbenken vår, slik dei som ønska det kunne ta eit bilete av oppskrifta og framgangsmåten (Waage, 2016)
Vi handla inn 21 pakkar med kremfløyte, var veldig usikker på om det vart nok, sidan vi ikkje viste kor mange som ville ta turen innom posten vår.
Vi testa ut at det ville ta omlag 10-15min å riste smøret, så vi fant ut at det var like greit å fortelle litt om smørlaging frå gamledagar, medan dei besøkande sto å rista på syltetøyglasa. Her tok vi fram dragkinna frå bilete ovanfor, å viste korleis den fungerte. Det virka som barna syntest det var spennande å få sveive kinnekrossen, men det var ikkje mange rundene før dei vart lei. Når in laga smør i gamle dage, kunne ein stå å kinne i frå 10 til 40-50minutter, alt etter kva temperatur som var på rømmen (Høgskulen i Volda, 2016).

Når fløyta skilte seg, silte vi av saupen eller kinnemjølka. For å få ut all saupen, måtte vi vaske smøret i kaldt reint vatn. Det var fleire av ungane som såg ut som spørsmålsteik, då vi bad dei om å vaske smøret. Også nokre av dei vaksne sa at dette hadde dei aldri høyrt om før. Etter at saupen var vaska ut, så fekk dei klappe inn salt i smøret. Dette gjekk fint dei første timane, men heilt på slutten av dagen vart smøret så mjukt, at det var vanskeleg å klappe saltet inn, så dei fekk røre det inn i smøret med ein kniv. Medan vi silte smøret, fortalte vi at saupen blei brukt til baking, ost, drikke osv (Høgskulen i Volda, 2016)  Det var ingen av dei som var innom som ville smake på saupen. 


Fire flinke smørlagera.  (fekk lov av foreldra å legge ut bilete)
Foto Sigrid Aksnes.

Her er det vasking av smøret.
Foto: Sigrid Aksnes.

Eg tok meg ein prat med bestemor Kjellaug Aksnes (Personleg kommunikasjon, 14.september 2016),  ho er 92 år å har vokse opp på gard. Ho fortalte det, at smør var ikkje vanleg å ha heime hos henne. det smøret dei laga, tok dei med ut på "Buda", å bytta til seg matvarer som dei ikkje fekk tak i på garden. Det fungerte altså som betalingsmiddel, ein kunne betale for både matvarer, lån av dyr, land, osv (Store norske leksikon, uå).

Utfordringar

Dei fleste som kom innom ønskte å lage smør. Og det var eit godt samarbeid mellom barn og voksne.
Det som var mest utfordrande var plassen, eller rommet vi fekk tildelt.  Det var veldig trangt og det var ganske mange som var innom på ein gong. Vi enda opp med å stå med ryggen til nokon heile tida.  Det ha vore greitt å stått bak eit bord, slik dei besøkande ikkje følte seg oversett.
sidan vi hadde ein smal kjøkkenbenk inn til veggen, så brukte vi mykje golvet til å vise når vi silte av saupen frå smøret, og korleis dei skulle vaske smøret.
Ei anna utfordring var temperaturen. Utover dagen vart fløyta varm, og det blei derfor vanskeleg å riste ein «hard» smørklump. Men då sette vi den i ein bolle med kaldt vatn, slik den kjølte seg ned litt. Dette fungerte bra!
Det blir ganske mykje rot med smørlaging, så det ha sikkert vore lurt å ha ein plass å vaske av seg i nærleiken, og det er veldig lurt å ha mykje papir tilgjengelig.
Arbeidsbenken og kvardagsbunad(uniform)
Foto: Sigrid Aksnes

Det eg likte med å lage smør var at dei som var innom fekk vere med på heile prosessen. Dei rista fløyta til smør, dei fekk sile av saupen og dei fekk vaske og salte smøret. Og då dei gjekk der ifrå hadde dei ein kopp med smør som dei ha laga sjølv. 



Kilder

Kompendium i konservering og matvarekunnskap (2016). Stølsdrift i Tinn i eldre tid (s. 73–74). Volda: Høgskulen i Volda.

Internett:

Prøsch, I.( 2012, 21. oktober). Lage smør. Hentet 16.september 2016 frå
http://www.tilknytningspedagogene.no/leve-med-barn/matlaging/374-lage-smor

Smør.(2009, 15.februar). I Store norske leksikon. hentet 09.oktober 2016 frå
https://snl.no/sm%c3%b8r

Waage, G.(2016,02. februar). Lær å lage smør. Hentet 16. september 2016 frå
http://www.melk.no/oppskrifter/matartikler/laer-a-lage-smor/



søndag 28. august 2016

Konservering

Sylting, safting og hermetisering


I den første samlinga i "Mat, kultur og konservering" fekk me prøve oss på konservering av forskjellege frukter, grønnsaker og bær.  Me laga saft og syltetøy av bær og frukt, sylta grønnsaker, hermetisering  og tørking av frukt.
Me fekk i oppgåve å konservere to produkt på eigen hand heime. Der ein kunne velge heilt sjølv kva ein ville prøve.
Eg ville prøve å bruke bær og frukt frå eigen hage,  men på grunn av dårleg vêr var blåbæra øydlagt og plommene var ikkje heilt modne enda. ( + at hunden min fant ut at blåbær er utrulig godt, så dei fine bæra forsvann.) 
Eg bestemte meg for å lage til bringebær-, bjørnebær-og ripssaft og hermetiserte fersken.  (sidan eg var so godt i gong med hermetisering, så prøvde eg med pærer og eple også, med det er ingen bilde av det på bloggen)
Dampkokaren
Foto: Sigrid A.




Konservering
Hensikta med koservering er å få maten til å halde seg lenger.  Det som er med på å øydlegge maten er sopp og bakteriar og ein del kjemiske reaksjonar frå  blant anna lys og temperatur.  (Innli, K. E.  og Helmersen, H (1995) s. 204). Hermetisering var den konserveringsmetoden som "vant størst terreng"(Ribbervold, A. og Berg, P.(2004) s.62). Sidan det går fint å hermetisere blandt anna frukt,grønnsaker og kjøtt.  No for tida er det lett å ta vare på maten utan å konservere den, sidan alle husstandar i Noreg har moglegheit til fryselagring og kjølelagring. Men går ein 100 år tilbake i tid, så var det ikkje mogleg å gå ned i frysaren med kjøtt eller frukt. Slik at dei kunne ha mat utover heile året, og ikkje berre etter at maten var fersk, måtte dei konservere maten. Det finst forskjellege måtar å konservere på, heil- og halvkonservering, røyking, salting og tørking. (Innli, K. E.  og Helmersen, H (1995))



Før ein begynner med sylting,safting og hermetisering er det veldig viktig å ha reine og sterile glas og flasker. Dette må ein gjere for å få drepe bakteriane som er på utstyret ein skal bruke. Flasker og glas kan ein vaske godt, så legge dei i steikeovnen på 100 grader i minimum 10 min,  men dei kan ligge der til ein skal bruke dei. Glaslok, metallringar, gummiringer og skrukorker kan ein koke i ei gryte, sann ein er sikker på at alle bakteriar blir drept.
Det er og veldig viktig at glas og flasker er varme når ein fyller dei opp med varm saft eller syltetøy, sidan glas kan sprekke viss dei er kalde når dei får varmt innhold i seg. 

Bringbær-bjørnebær og rips saft

2.5kg Bringebær
2 liter Rips
100 gram Bjørnebær

6dl sukker pr. 1liter saft.


Det er forskjellege måtar å safte, for eksempel kokesafting, råsafting, og dampsafting. Eg brukte dampsafting.  Dampkokaren består av tre forskjellege gryter.
den øverste gryta er full av hull, opp i denne legger ein bæra/frukta ein ønsker å safte.
I gryta i midten er som ei vanleg gryte, men med ei sirkelforma pyramide i midten med eit hull på toppen.  Det er også ein slange i den gryta, slik det er mulig å tømme gryta under heile saftinga. Opp av dette hullet kjem dampen frå den nederste gryta, som er fylt med vatn. Det er viktig å følge med at den nederste gryta ikkje koker tom.  
Vassdampen vil koke bæra og safta vil då renne gjennom bunne  på den øverste gryta og ned i gryta i midten. Det kan ta opp til ein time før alle bæra er tømt for saft (Innli, K. E. og Helmersen, H.(1995), s. 213). 

 Etter 1 times tid,  med å tømme den midterste gryta i ny og ne, og fylle på med vatn i den nederste gryta, var bæra endeleg tomme for saft, og det blei omlag 3 liter. Tok safta opp i ei gryte fekk safta til å koke, før eg tilsette 18 dl sukker. Rørte ut sukkeret og gav safta eit raskt oppkok. Det blei ein del skum på safta, dette tok eg av. 
Då eg byrja å fylle opp i flaskene blei det ein del skum opp i flaskehalsen. Då tok eg ei tresleiv med rundt skaft å stakk ned i flaska slik at skummet kom ut. (har sett mamma gjer dette)
Her har eg fått bæra til kok,  Dei første saftdråpane  og korleis eg fekk skummet ut av flaskene.
Foto: Sigrid A. 

Etter at skummet var ute, var det plass til meir saft. Til meir saft ein får i flaska til mindre luft blir det i flaska, og bra er det! Sidan det blir mindre plass for bakteriar å utvikle seg på. Men sjølv om det er liten plass, så klarar bakteriar å utvikle seg både med og uten oksygen  (Ribbervoll, A. (1996), s. 17-18).  Eg fylte ikkje flaskene like mykje opp, dette for å sjå om det utvikla seg meir bakteriar i flaskene med litt mindre saft i. 
5 flasker med nykokt saft.
Foto: Sigrid A.




 Hermetiserte Fersken


6 stk fersken
1 liter sukkerlake
Eg har brukt ein hermetiserings måte som blir kalla for "snarhermetisering".
Eg søkte rundt etter korleis hermetisere fersken, men utan hell, så dette er berre ei prøve. Grunnen til at eg har valgt fersken, er fordi det er den beste hermetiserte frukta ein kan kjøpe på butikken, syns eg. 

Først satt eg glasa og lokka til småkoking, så laga eg til sukkerlaken. Der tok eg 1liter med vatn og 400gram sukker, og kokte den i 5 minutt.  Medan eg venta på at sukkerlaken skulle bli ferdig, skrella eg ferskenane, og delte dei i 4, for å få ut steinen.
Då sukkerlaken var klar, putta eg ferskenen opp i. Og der låg den til den var mjuk (12-16min). sukkerlaken kokte ikkje medan ferskenen låg opp i, men temperaturen låg på om lag 70-90 grader.
Når ferskenen var passe mjuk, vart den lagt ned på eit av glasa eg ha kokt.  Gav sukkerlaken eit raskt oppkok før eg tømte den over ferskenane og fylte heilt opp glaset. Så la eg på gummiring og glaslokket og til slutt skrudde metallrinen hardt på plass. (Innli, K. E. og Helmersen, H.(1995))
Her er ifrå skrelling og kutting av fersken. til dei er komt ned i skukkerlaken.
Foto: Sigrid A.



Resultat
Dei to konserverte produkta
Foto: Sigrid A.
Eg hadde planar om å bruke fersk bær, men sidan eg alt hadde tømt bærbuskane heime, og fryst ned bæra, så valgte eg å ta opp både bringebær og rips frå frysaren, slik eg fekk bruke bær frå eigen hage. Bjørnebæra var dei einaste ferske bæra, men det var så lite, så tvilar på at det har gitt noko betydeleg smak av seg. Det er første gongen eg lagar saft aleine, men syns at raudfargen på safta var veldig fin og sjølve safta var klar. safta var ganske god på smak, ein kjenner tydeleg ein god bringebærsmak, men også eit tydeleg hint av den sure ripsen. Det blir spennande å sjå om safta held seg klar eller om den forandrar farge, smak og konsistens fram til innleveringa. 

Eg kjøpte med meg ein pose med fersken. men ser at eg kunne kjøpt inn fleire fersken, sidan det var meir plass i glaset, men håpar det vart fult nok. Og sidan det blei berre eit glas, så får eg ikkje smake på dei iløp av ventinga før innleveringa. Så eg kjem til å kjøpe fleire fersken å hermetisere neste veke. Eg valgte å bruke berre 400gram med sukker i sukkerlaken, sidan fersken er ei ganske søt frukt. Eg vil sei meg fornøgd med det ferdige resultatet (forløbi), Ferskenen var heilt passe mjuk og var veldig god på smak. Så no er det berre å krysse fingrane og håpe at det held seg bra til innleveringa.

Dette har vore veldig lærerrikt!  Eg veit vertfall til neste gong eg hermetiserar skal eg kjøpe ekstra med frukt.


Litteraturliste:

Innli, K. E. og Helmersen, H.(1995) Produksjons- og konserveringslære. Yrkeslitteratur

Ribbervold, A.(1996) Fra tradisjon til vitenskap. Teknologisk forlag

Ribbervold.A og Berg, P. (2004) Spekemat. Teknologisk forlag